Maria Montessori.

Chiaravalle, 31 Augustus 1870 - Noordwijk , 6 Mei 1952
montessori.jpg Leer mij het zelf te doen
Maria Montessori.

De wereld kent haar het best als pedagoge, maar ze was ook arts, filosofe en hoogleraar antropologie. Bovendien studeerde ze wiskunde, biologie, Italiaans en Latijn. Maria koos in eerste instantie voor de artsenopleiding. In haar baan als arts kreeg ze veel te maken met kinderen. In haar contact met ‘idiote’ kinderen ontdekte ze dat deze niet idioot waren maar zich niet hadden kunnen ontwikkelen vanwege het verstoken zijn van enig speelgoed of leermateriaal. Ze raakte betrokken bij hun ontwikkeling en was ervan overtuigd dat goed onderwijs van wezenlijk belang was ongeacht de talenten of begaafdheid van het kind. Hiermee was haar interesse in de psychologie en pedagogiek gewekt. Ze ontdekte dat niet ieder kind op het zelfde moment aan hetzelfde leren toe is. Hiervan moest gebruik gemaakt worden door docent en opvoeder.
Ze ontwikkelde methodieken en leermaterialen die gebruikt en toegepast werden in haar kindertehuizen in Italie de zogenaamde ‘casa die bambini’. Later verspreidde haar gedachtegoed zich verder over Europa, Amerika en India.

Maria Montessori is grondlegger van het Montessorionderwijs in Nederland.
Zij was een veelzijdig en kleurrijk persoon.
Maria_Montessori_pop_art_.jpg
De kern van haar methode wordt meestal samengevat in de uitspraak:
‘Help mij het zelf te doen’; alle opvoeding is in principe zelfopvoeding. Uitgangspunt is dat een kind een natuurlijke, noodzakelijke drang tot zelfontplooiing heeft. Opvoeding en onderwijs moet de behoeften van het kind onderkennen en hierop inspelen door op het juiste moment de juiste omgeving en leermaterialen aan te bieden. De huidige Montessorischolen maken veelal gebruik van de onderwijslus. Een weergave van de onderwijsmethode in het Montessorionderwijs.

lusmodel.jpg

Het Lusmodel is basis voor een beschrijving van de methodiek/didactiek in het montessoribasisonderwijs. Door activiteiten van het kind op verschillende momenten in de lus te bezien, wordt de leerweg die het kind aflegt zichtbaar en kan de leraar zijn handelen afstemmen op het gedrag van het kind. Het werken volgens het model is gerelateerd aan een aantal belangrijke principes die het montessori-onderwijs specifiek maken(1).

Montessorischolen bestaan in Nederland sinds 1917 toen Maria Montessori haar eerste kleuterschool stichtte. 2 Jaar later gevolgd door de eerste lagere school die Montessorionderwijs aanbood. Ook werd het eerste Montessori middelbaar onderwijs in Nederland ontwikkeld. Bekijk een filmpjeover een motessori school. Inmiddels zijn er meer dan 160 erkende Montessoribasisscholen en peutergroepen met in totaal 40.000 leerlingen. Er is een Nederlandse Montessori vereniging.

Lees een verslag over een onderzoek naar de kwaliteit van Montessorionderwijs in Amerika wat in het Amerikaanse tijdschrift Science is gepubliceerd:

Montessorionderwijs
Volgens Maria Montessori is leren vooral een intrinsiek gestuurd proces vanwege de drang tot zelfontplooiing van het kind.
In het leren heeft het kind perioden waarin het ontvankelijk is voor het eigen maken van bepaalde leerstof. Hiervan moet gebruik gemaakt kunnen worden binnen het onderwijs. Door het mengen van 3 verschillende leeftijden leerlingen zorg je voor een harmonische omgeving die essentieel is voor het leren van elkaar, in kennis en in sociaal functioneren. Het meten en vergelijken van leerlingen in een sytematische observatie is de basis geweest voor haar methode. Leerkrachten vervullen deze fuctie van observator (zie ook bovenstaand lusmodel). Kinderen hebben eigen behoeften aan willen eigen activiteiten kunnen ontplooiien.
Vergelijk met andere onderwijsvernieuwingsbewegingen.

Onze mening
Het Montessorionderwijs is in het huidige basisonderwijs goed vertegenwoordigd. Het systeem stelt het leren vanuit de intrinsieke motivatie van iedere leerling centraal. De leerkracht vervult hierbij vooral een observerende functie. Hierdoor heeft de leerkracht duidelijk beeld hoe het kind leert. Fouten die het kind maakt ontdekt het zelf en herstelt het kind over het algemeen ook zelf. De leerkracht kan hierbij als coach dienen. Door de manier waarop het onderwijs is opgezet is er de vrijheid tot zelfsturing, zelfverantwoordelijkheid en samenwerking. De leerkracht ziet wel toe op het leerrendement van de individuele leerling. Hierdoor is het gevaar van het missen van leerrendement door te grote zelfsturing ondervangen. Het Montessorionderwijs past in de visie van 'het nieuwe leren'.

Bron:
(1) Joost Klep en Els Westra, katern 4 van 'Montessori reken-wiskundeonderwijs in de 21e eeuw'.
link: http://www.xs4all.nl/~werkhojp/pgrekenen/ped_did_model.htm
geraadpleegd: 8 februari 2009
http://www.montessori.nl/maria.php
geraadpleegd: 8 februari 2009